Оптик тапув донатмаларынынъ тапылув принципи эсасен ярыкъ ве оптик адиселернинъ хусусиетлерине эсаслана.
Ярыкъ далгъа ве парчачыкъ хусусиетлерине малик, бу исе онъа предметлернен тесирлешмеге ве чешит тюрлю тапыла бильген сигналларны мейдангъа кетирмеге имкян бере. Оптик тапувнынъ умумий принциплерине бойлелери кире:
Рефлексия принципи: Ярыкъ предметнинъ юзюне урулгъанда, о акс этер. Чешит материаллар ве юзю аллары олгъан предметлернинъ акс олунгъан ярыкънынъ интенсивлиги ве кошеси киби чешит хусусиетлери бар. Арекет этильген ярыкънынъ бу хусусиетлерини тапып, объектнинъ юзюнинъ кейфиети, шекили, колеми ве башкъа малюматларыны бакъмакъ мумкюн. Меселя, объектнинъ къусурлары я да эксикликлери олгъаныны бельгилемек ичюн, предметнинъ юзюндеки акс олунгъан ярыкънынъ интенсивлигининъ денъишмесини тапмакъ ичюн фотоэлектрик датчиги къулланыла.
Сыгъдырув принципи: Ярыкъ бир муиттен башкъасына киргенде, о, сынгъан, сынув кошеси исе ортанынъ сынув косьтергичинен багълыдыр. Сыныкълангъан ярыкънынъ кошесини я да сынув индексининъ денъишмесини ольчемекнен, объектнинъ маддий хусусиетлерини, къалынлыгъыны ве иляхре бельгилемек мумкюн. Меселя, оптик джамны кейфиетни тешкерювде джамнынъ бир тюрлюлиги ве сынув косьтергичи ярыкънынъ сынув кошесини ольчемек ёлунен къыймет кесиле.
Къарышыкълыкъ принципи: Эки изчен ярыкъ нурлары расткельгенде, къарышув пейда ола, ярыкъ ве къаранлыкънынъ къарышыкълыкъларыны шекиллендире. Интерференция шприцлерининъ шекилини ве аралыгъыны козетип, объектнинъ микро-ер денъиштирювини, ялпакълыгъыны ве иляхре ольчемек мумкюн. Базы юксек- догъру оптик ольчю алетлеринде, меселя, интерференция микроскоплары киби, интерференция принципи предметлернинъ юзю морфологиясыны ольчемек ичюн къулланыла.
Дифракция принципи: Ярыкъ кичик тешиклер я да тешиклер киби маниалардан кечкенде, о дифракцион оладжакъ, дифракция шекили исе манианынъ шекили ве колемине багълыдыр. Дифракция шекилини талиль этип, предметнинъ къурулышы ве колеми акъкъында малюматны чыкъармакъ мумкюн. Меселя, X-рей дифракция технологиясында кристаллларнынъ къурулышыны талиль этмек ичюн X-рейнинъ дифракция адисеси къулланыла.
Абсорбция принципи: чешит мадделернинъ ярыкъ ичюн чешит тюрлю ютув хусусиетлери бар. Базы мадделер белли бир далгъа узунлыгъынынъ ярыкъны озюне алалар ве белли бир ренк я да кечювни косьтере. Ярыкънынъ ютулувыны тапып, мадденинъ теркибини ве концентрациясыны бельгилемек мумкюн. Меселя, химиявий анализде мадденинъ мундериджесини бельгилемек ичюн, ярыкънынъ белли бир далгъа узунлыгъы иле мадденинъ ютулувыны ольчемек ичюн UV-косьтерильген спектрофотометр къулланыла.
Къыскъадан айткъанда, оптик тапув донатмалары ярыкънынъ чешит хусусиетлери ве адиселеринден акъыллыджа файдаланып, предметлернинъ чешит физик ве химиявий хусусиетлерини тапып ола. О, ич бир тюрлю адымсыз, юксек догърулыкъ ве юксек сурьатнынъ имтиязларына малик ве санайы истисалында, кейфиетни тешкерюв, ильмий араштырмаларда ве дигер сааларда кенъ къулланылгъан.
